Tabela gwintów
Gwint calowy rurowy: wymiary G i R
Średnica zewnętrzna, liczba zwojów na cal i skok dla rozmiarów od 1/8 do 2 cali. Najważniejsze, co ta tabela mówi, to rzecz, po którą większość ludzi tu trafia: oznaczenie 1/2 cala nie oznacza średnicy pół cala.
Wymiary gwintów rurowych
| Oznaczenie | Średnica zewn. (cal) | Średnica zewn. (mm) | Zwojów na cal | Skok (mm) |
|---|---|---|---|---|
| G 1/8" | 0,383 | 9,728 | 28 | 0,907 |
| G 1/4" | 0,518 | 13,157 | 19 | 1,337 |
| G 3/8" | 0,656 | 16,662 | 19 | 1,337 |
| G 1/2" | 0,825 | 20,955 | 14 | 1,814 |
| G 5/8" | 0,902 | 22,911 | 14 | 1,814 |
| G 3/4" | 1,041 | 26,441 | 14 | 1,814 |
| G 1" | 1,309 | 33,249 | 11 | 2,309 |
| G 1-1/4" | 1,650 | 41,910 | 11 | 2,309 |
| G 1-1/2" | 1,882 | 47,803 | 11 | 2,309 |
| G 2" | 2,347 | 59,614 | 11 | 2,309 |
Wymiary dotyczą gwintu walcowego G według ISO 228. Stożkowy R według ISO 7 ma tę samą średnicę i ten sam skok, różni się wyłącznie zbieżnością, więc nie powtarza się w tabeli.
Dlaczego oznaczenie nie zgadza się ze średnicą
Liczba w oznaczeniu to średnica nominalna rury, czyli z grubsza jej średnica wewnętrzna, na której gwint kiedyś nacinano. Średnica zewnętrzna gwintu jest siłą rzeczy większa, bo do średnicy wewnętrznej dochodzi dwukrotnie grubość ścianki. Dla gwintu półcalowego średnica zewnętrzna wynosi 20,955 mm, podczas gdy pół cala to 12,7 mm. Ta różnica nie jest błędem ani zaokrągleniem, to po prostu inny wymiar.
Praktyczny wniosek jest prosty: gwintu rurowego nie da się rozpoznać, mierząc go suwmiarką i przeliczając wynik na cale. Zmierzoną średnicę trzeba odszukać w kolumnie średnicy zewnętrznej i dopiero stamtąd odczytać oznaczenie. Jeśli nie wiadomo nawet, o który standard chodzi, pomoże identyfikator gwintów, który ze zmierzonej średnicy i liczby zwojów zwraca uszeregowane możliwości.
Częste pytania
Jaką średnicę ma gwint 1/2 cala?
Średnica zewnętrzna gwintu G 1/2 wynosi 20,955 mm, a nie 12,7 mm. Oznaczenie 1/2" nie opisuje bowiem gwintu, tylko średnicę nominalną rury, na której gwint był nacinany. Dlatego gwintu półcalowego nie da się zmierzyć suwmiarką i porównać z liczbą w oznaczeniu.
Czym różni się G od R?
G to gwint walcowy według ISO 228, R to stożkowy według ISO 7. Wymiary mają identyczne, różnią się tylko tym, że R zbiega się na długości. G uszczelnia na powierzchni czołowej, czyli przez uszczelkę miedzianą lub włóknistą, natomiast R uszczelnia na zarysie i potrzebuje pakuł albo pasty. G da się wkręcić w R, tylko nie ma wtedy czym uszczelnić.
Czy gwint rurowy to to samo co NPT?
Nie. NPT ma kąt zarysu 60 stopni, a gwint rurowy według ISO 228 i ISO 7 ma 55 stopni, przy czym przy części rozmiarów różni się też skok. Półcalowy NPT ma 14 zwojów na cal tak samo jak G 1/2, więc się wkręci i będzie cieknąć. Nie są zamienne.
Dlaczego skok podaje się w zwojach na cal?
Ponieważ to system calowy, w którym liczy się, ile zwojów mieści się na jednym calu długości. Kolumna ze skokiem w milimetrach to przeliczenie, czyli 25,4 podzielone przez liczbę zwojów. Dla 14 zwojów na cal wychodzi 1,814 mm.
Tabela referencyjna. Poprawki prosimy na info@datumcalc.com.